پژوهشكده تحقيقات اسلامى
44
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)
انْتُمْ مَعْشَرَالْعَرَبِ عَلى شَرِّ دينِ وَ فى شَرِّ دارٍ . . . وَ تَسْفِكُونَ دِمائَكُمْ وَ تَقْطَعُونَ ارْحامَكُمْ . « 1 » على عليه السلام جنگهاى ممتدّ قبيلهاى جامعه جاهلى كه از نظر اعتقادى مشرك و منكر معاد و روز رستاخيز بود . قدرت و ثروت را فخر مىدانست ، و براى بهدست آوردن آن به هر كارى دست مىزد . و از آنجا كه حكومت مركزى وجود نداشت تا او را مهار كند ، بهطور طبيعى براى كسب اسباب تفاخر به ستيز برمىخاست و طرف مقابل نيز براساس قانون « ثار » « 2 » جهت انتقام قيام مىكرد . در نتيجه كشمكش و درگيرى بطور دايمى جريان داشت . مؤلف تاريخ الادب العربى مىنويسد : « يكى از مشخّصههاى عرب عصر جاهلى وجود جنگ و ستيز دايمى بين آنها بود ، بهنحوى كه خونريزى از سنّتهاى آن قوم شده بود . از جنگى فارغ نشده به جنگ ديگرى مبتلا مىشد . لذا قانون « ثار » و انتقام ، مقدّس
--> ( 1 ) - نهجالبلاغه ، خطبه 26 ؛ اى تودههاى عرب ، شما بدترين آيين را داشتيد و در بدترين ديار مىزيستيد . . . خون يكديگر را مىريختند و پيوند خويشاوندى را مىگسستيد . ( 2 ) - اگر از قبيله كسى كشته مىشد همه افراد جهت خونخواهى او قيام مىكردند . اين كار به « قانون ثار » معروف بود .